Jak założyć firmę jednoosobową?

Duża elastyczność, swoboda działania oraz preferencyjne warunki, jak Mały ZUS, Ulga na start czy Mały ZUS Plus sprawiają, że coraz więcej osób postanawia założyć własną działalność. Niektórzy wciąż jednak wstrzymują się z tą decyzją, zastanawiając się, jak założyć firmę jednoosobową oraz jakie dokumenty, wnioski i zgody należy przygotować.

W rzeczywistości proces ten jest znacznie prostszy, niż się wydaje. Jak założyć własną działalność i jakie są koszty jej prowadzenia? Odpowiadamy.  

Spis treści:

  1. Czym jest jednoosobowa działalność gospodarcza?
  2. Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą?
  3. Dobre ubezpieczenie jest częścią dobrego biznesplanu
  4. Jednoosobowa działalność gospodarcza – koszty

Czym jest jednoosobowa działalność gospodarcza?

Działalność jednoosobowa to najprostszy typ firmy. Nazywana także samozatrudnieniem, firma jednoosobowa[1] założona może być jedynie przez osobę fizyczną. Jedynym „członkiem” firmy jest ta jedna osoba, będąca jednocześnie szefem, jak i pracownikiem.

W Polsce funkcjonuje ponad 1,3 mln firm jednoosobowych. W samym 2019 roku zarejestrowano ponad 309 tys.[2] działalności jednoosobowych. O tym, skąd wynika ich popularność, częściowo już wspomnieliśmy. Warto zauważyć, że na rynku znajdziemy także coraz więcej ofert pracy, w których pracodawcy umożliwiają, a nawet preferują współpracę na podstawie umowy B2B, a więc umowy zawieranej między firmami. Chcąc zaaplikować na takie stanowisko, jednoosobowa działalność gospodarcza bywa wymogiem.

Można mieć tylko jedną działalność jednoosobową założoną na swoje imię i nazwisko, a więc mieć tylko jeden wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą dysponuje odpowiedzialnością prawną. Do jej założenia nie jest wymagany żaden minimalny kapitał. Po założeniu firmy otrzymujemy NIP oraz REGON, możemy być podatnikami VAT i rozliczamy się rocznie za pomocą PIT-u. Obowiązkowe jest prowadzenie księgowości – z użyciem księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych bądź ryczałtu ewidencyjnego. Po założeniu jednoosobowej działalności gospodarczej stajemy się także samodzielnymi płatnikami ZUS-u.

Warto także pamiętać, że w przypadku firm jednoosobowych majątek osoby samozatrudnionej – tak firmowy, jak i prywatny, w tym majątek małżonka z wyłączeniem jego/jej majątku osobistego – objęty jest odpowiedzialnością powstałą w ramach funkcjonowania firmy. Oznacza to, że jeżeli ta nie przynosi zysków, powstałe ściągane są z majątku osobistego.

Skoro już wyjaśniliśmy pokrótce, czym charakteryzuje się samozatrudnienie, możemy przejść do kwestii tego, jak założyć własną wierzytelności działalność.

Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą?

Na początku warto wspomnieć, że założenie firmy jednoosobowej nie musi być w każdym przypadku konieczne – obowiązku rejestracji działalności jednoosobowej nie mają osoby, które nie przekraczają przychodu na poziomie 50% płacy minimalnej (obecnie zatem taki próg to 1300 zł). Jeśli jednak planujemy zarabiać więcej, konieczna jest rejestracja. Jak założyć firmę jednoosobową?

  1. Założenie firmy jednoosobowej można przeprowadzić przez internet. Potrzebny jest dowód osobisty i Profil Zaufany bądź podpis elektroniczny. W pierwszej kolejności należy wypełnić wniosek do CEIDG , czyli formularz CEIDG-1, co zrobić można poprzez e-PUAP bądź stronę Ministerstwa Rozwoju. Wniosek można także złożyć w urzędzie miasta bądź gminy lub listem poleconym wraz z poświadczeniem notarialnym.
  2. Następnym krokiem jest uzyskanie numerów NIP oraz REGON. Nadawane są one po rejestracji w CEIDG, zazwyczaj w ciągu kilku dni. Natomiast w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności, a więc rejestracji firmy, musimy zgłosić się do ZUS-u – co prawda zostajemy automatycznie zapisani jako płatnik składek ubezpieczeń, ale zgłoszenie się jest nadal wymagane. Możemy zrobić to online, podczas rejestracji firmy. Wypełnić musimy druk ZUS ZUA (w przypadku ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego) lub ZUS ZZA (w przypadku samej składki zdrowotnej). ZUS opłacamy do 10 dnia każdego miesiąca.
  3. Następnie podejmujemy decyzję co do tego, czy chcemy być „vatowcem”, czyli czy chcemy mieć możliwość odliczania VATu przy zakupach służących przedsiębiorstwu – wtedy należy zarejestrować się w Urzędzie Skarbowym jako podatnik VAT. Zalecane jest także założenie osobnego konta firmowego.
  4. Na koniec należy zająć się także kwestią księgowości – jeśli postanowiliśmy prowadzić księgę przychodów i rozchodów, pamiętajmy, że konieczne jest sporządzenie oraz ujęcie w niej tzw. „spisu z natury” na dzień rozpoczęcia funkcjonowania działalności gospodarczej. Spis taki zawiera wszystkie posiadane na dzień rozpoczęcia działalności towary handlowe służące dalszej odsprzedaży oraz służące do produkcji materiały[3].

Istnieje jeszcze szereg innych kwestii, które nie są jednak obowiązkowe dla wszystkich, a zależą od typu działalności jednoosobowej, jak i samej decyzji prowadzącego taką firmę. Mowa tu o: uzyskaniu dodatkowych zezwoleń, licencji i koncesji na działalność, zakupie i rejestracji kasy fiskalnej czy rejestracji i opłacaniu abonamentu dla odbiorników RTV. Możemy także zdecydować się na stworzenie pieczątki firmowej czy zaprojektowanie logo.

Dobre ubezpieczenie jest częścią dobrego biznesplanu

Ostatnim, wartym rozważenia krokiem, jest wybór ubezpieczenia firmy jednoosobowej. Od czego możemy się ubezpieczyć, wykupując odpowiednią polisę dla firm?

  • Od skutków pożaru i innych zdarzeń losowych,
  • Od skutków kradzieży z włamaniem i rabunku,
  • Od odpowiedzialności cywilnej,
  • Od śmierci w wyniku nieszczęśliwego wypadku.

Aby lepiej uzmysłowić ryzyka, z którymi możemy się spotkać, posłużmy się kolejnym przykładem: Pani Kasia właśnie otworzyła swój salon kosmetyczny na piętrze w kamienicy. Oszczędności zainwestowała w dobrej jakości sprzęt oraz reklamę. Biznes się rozkręca, a klientki chętnie korzystają z usług salonu. Niestety, jednej nocy z powodu awarii instalacji wodnej, Pani Kasia zalewa mieszkanie znajdujące się pod jej gabinetem. W mieszkaniu tym znajduje się gabinet dentystyczny. W wyniku zalania zniszczeniu ulega drogi sprzęt stomatologiczny. Właściciel straty ocenia na 900 tys. zł. Pani Kasia nie ma środków niezbędnych do pokrycia takiej szkody. Aby ją pokryć, zmuszona jest sprzedać własny sprzęt, zamknąć działalność i wziąć kredyt. Do takiego finału nie doszłoby, gdyby Pani Kasia uwzględniła w swoim biznesplanie ubezpieczenie firmy jednoosobowej.

Początkowy kapitał wielu działalności jednoosobowych nie jest zbyt wielki. Jednak wysokość składki za ubezpieczenie firmy jednoosobowej także nie musi wynosić więcej niż kilkaset złotych na rok.

jak założyć firmę jednoosobową

Dla przykładu: załóżmy, że prowadzimy butik z ubraniami i wybieramy ubezpieczenie od pożaru i innych zdarzeń losowych na 200 tys. zł, ubezpieczenie od kradzieży z włamaniem i rabunku na 30 tys. zł, ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej na 200 tys. zł oraz ubezpieczenie od śmierci w wyniku wypadku do kwoty 100 tys. zł. Jeśli dodamy do tego klauzule dodatkowe dopasowane do typu działalności, takie jak: dewastacja (w tym graffiti) do kwoty 10 tys. zł, szyby i inne przedmioty szklane od stłuczenia lub pęknięcia do 5 tys. zł, OC pracodawcy do 100 tys. zł oraz OC za produkt także do 100 tys. zł, to takie ubezpieczenie będzie nas kosztowało łącznie 735 zł za cały rok.[4] Rezygnując z ubezpieczenia, możemy więc znacznie więcej stracić niż zyskać, a w ostateczności – nawet być zmuszonym zamknąć naszą firmę. 

Przygotowując się do założenia własnej firmy, należy zrozumieć, że nie każdy wydatek jest jedynie kosztem, ale jednocześnie inwestycją w bezpieczną przyszłość firmy. Ubezpieczenie działalności można zawrzeć zdalnie, kontaktując się z przedstawicielem firmy ubezpieczeniowej i dosłownie w kilkanaście minut, przy minimum formalności, można zabezpieczyć finansowo siebie i majątek firmy.

Jednoosobowa działalność gospodarcza – koszty

Wiemy już, jak założyć własną działalność i jak ją ubezpieczyć. Przejdźmy do ostatniej części – kosztów działalności gospodarczej. O OC dla firmy jednoosobowej już wspomnieliśmy – składka roczna zaczyna się już od kilkuset złotych. Jeśli chodzi o koszty rejestracji jednoosobowej działalności gospodarczej, to takowych nie ma. Na rynku można znaleźć oferty kont firmowych za 0 zł, więc ten koszt także znika.

Skoro mowa o kosztach firmy jednoosobowej, to mowa przede wszystkim o ZUSie. Konieczne jest opłacanie składek ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, zdrowotnego i wypadkowego. Dobrowolne jest ubezpieczenie chorobowe. Opłacać należy także składkę na Fundusz Pracy. Podstawę wymiaru składek stanowi 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – w 2020 roku jest to 3136,20 zł. Jeśli jednak płacić będziemy tak zwany Mały ZUS, postawę stanowić będzie jedynie 30% minimalnego wynagrodzenia w danym roku – w 2020 jest to 2600 zł.

Do kosztów należy także doliczyć takie kwestie jak: wynajęcie miejsca do pracy (biuro, miejsce na gabinet, biurko w przestrzeni co-workingowej), wyposażenie i sprzęt niezbędny do działania firmy, a także koszty działalności reklamowej. Jeżeli nie jesteśmy w stanie sami prowadzić księgowości, powinniśmy uwzględnić w kosztach stawkę biura księgowego.
 

[1] https://www.polskieradio24.pl/42/273/Artykul/2448469,Biznes-na-swoim-Szybko-rosnie-liczba-jednoosobowych-dzialalnosci

[2] https://medium.com/blog-transparent-data/polskie-firmy-2019-rok-w-prze%C5%9Bwietleniu-631c5e2c0180

[3] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-spis-z-natury-wzor-z-omowieniem

[4] Założenia do wyliczenia przykładowej składki: nowy klient, posiada bezszkodowe ubezpieczenie od 4 lat, rozlicza się na podstawie innej niż karta podatkowa lub ryczałt; okres ubezpieczenia - 1 rok, PKD 47.71.A, obrót 200.000 zł, 3 pracowników, brak ryzyka powodzi, konstrukcja niepalna, franszyza redukcyjna 300zł (nie dotyczy klauzul dodatkowych), płatność jednorazowa.


Pozostałe źródła:

1. https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/zakladanie-firmy/chce-zalozyc-firme-jednoosobowa-samozatrudnienie/firma-jednoosobowa-samozatrudnienie-podstawowe-informacje

2. https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/zakladanie-firmy/chce-zalozyc-firme-jednoosobowa-samozatrudnienie/gdzie-zarejestrowac-firme-i-co-powinienes-zrobic-po-rejestracji/gdzie-zarejestrowac-firme

3. https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/zakladanie-firmy/chce-zalozyc-firme-jednoosobowa-samozatrudnienie/gdzie-zarejestrowac-firme-i-co-powinienes-zrobic-po-rejestracji

4. https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-jednoosobowa-dzialalnosc-gospodarcza-krok-po-kroku

5. https://6krokow.pl/ile-wynosza-skladki-zus-dla-przedsiebiorcy-oraz-dla-nowych-firm/